Ä°zmir ili, Urla ilçesi, Ä°zmir ÇeÅŸme eski yol üzeri, Urla içmeleri mevkiindedir.

Tarihin en eski dönemlerinden beri insanoÄŸluna kucak açan Urla nın bilinen en eski adı Klazomenaidir. Sekiz bin yıllık bir geçmiÅŸe sahip olduÄŸunu Ä°skele Mahallesi, Limantepe HöyüÄŸünde yürütülen arkeolojik çalışmalar kanıtlar.

Limantepeliler ve yeni gelen İonlar denizcilik faaliyetlerine uygun şartlar sunan kıyılarda yeni yerleşimler kurarlar. Antik kaynaklar, Klazomenai ana kentine bağlı sekiz yerleşim yeri sayarlar.

BirçoÄŸu henüz gün ışığına çıkmamış bu yerleÅŸim yerlerinden Hypokremnos

 isimli yerleÅŸimin ise Ä°çmeler ve Gülbahçe arasında olduÄŸu ileri sürülür uzmanlarca. Yine bazı antik kaynaklar Büyük Ä°skender onuruna Aleksandria Oyunları düzenlendiÄŸini aktarır bu civarda.

Büyük Ä°skender den sonra bağımsız yaÅŸamına devam eden Klazomenliler de Roma hâkimiyetini tanırlar. Onların tüm Anadoluya hâkim olması ile baÅŸlayan  Roma Barışı  süreciyle, pek çok kentte olduÄŸu gibi, daha önce korunaklı merkezlerde yaÅŸayanlar, kırsal alanlara dağılmaya baÅŸlarlar. Bizans döneminde ise, bu dağılışlar hızla sürer ve yerleÅŸimler eski önemleriyle büyüklüklerini yitirirler. Bizans Dönemlerinde Urla da, pek çok yerde olduÄŸu gibi, Bizansın mor salkımlı üzümlerinin geliÅŸtiÄŸi yerler arasında sayılır Hypokremnos da.

Yedi yüzyıl önce bu coÄŸrafyaya gelen Türkler, kıyılara yerleÅŸmek yerine denizden içeride kurarlar ve yeni bir isimle Urla diye adlandırırlar ana kentlerini. Urla çevresinde tıpkı Klazomenlilerin yaptığı gibi, kısa zaman içerisinde birçok köyler kurarlar. Ä°ÅŸte bu köylerden birisi de, XV. yüzyıl içerisinde ortaya çıkan ve Malgaca Ovasında kurulan, Malkoç Köyü dür. Bu tarihten sonradır ki, bölge Malgaca Ovası adını almış ve bu isimle günümüzde de anılır olmuÅŸtur.

XV. ve XVI. yüzyıllar boyunca Anadolu’nun batıya açılan kapısı olan ÇeÅŸme Limanı sayesinde, önemli bir noktada yer alan Malkoç Köyü; bu önemini, deniz içerisinde dalgalara karşı direnmeye çalışan iki kervan köprüsü de göstermektedir. 1519 tarihli Piri Reis haritasında Çarpan Derbendi adıyla iÅŸaretlenen bu köprüler, ÇeÅŸme-Urla canlı ticaret yolunu koruyan bir derbent teÅŸkilatının da varlığına iÅŸaret eder. Aynı haritada Ä°çmeler sahili yakınına iÅŸaretlenen Samut Baba Tekkesi ise, XV. yüzyılda inÅŸa edilmiÅŸ Derbent de görevli askerlerin konuÅŸlandığı bir yerleÅŸime dönüÅŸmüÅŸtür.

Malkoç Köyünün tarih sahnesinden çekilmesiyle, Ä°zmirin, Levandın parlayan yıldızı olması aynı döneme rastlar neredeyse. Bu bir tesadüf deÄŸildir aslında. Sakız adasının 1566 yılında fethedilmesiyle, ÇeÅŸme Limanı önemini kaybedince; Anadoluya daha yakın korunaklı bir liman ihtiyacı ortaya çıkar. Ä°zmir bu ihtiyacı karşılayan liman olunca gemilere, Malgaca derbendi köprülerinden geçmez olur yüklü deve kervanları. XVII. yüzyılın baÅŸlarında Çarpan derbendi dağılır, Malkoç Köyü söner. Fakat Malkoç ovasında yüzyıllar boyunca zirai faaliyetler devam eder gider. Bu verimli kıyı ovasında üretilen ürünler de iner Urla pazarına. Malkoç ovasından gelen ürünlerin çeÅŸitliliÄŸinden mi, yoksa bolluÄŸundan mıdır, bilinmez; Urla içerisindeki pazarın adı olur Malgaca.

Zaman içinde Malgaca da sıcak kükürtlü suyun varlığı ortaya çıkar. Buraya herkesin faydalanacağı bir tesis yapılır. Bu aslında aynı zamanda ÅŸimdiye kadar bilinen bölgedeki ilk turizm faaliyetidir. Tesis; Ilıca etrafında bulunan kamping ve kiralık odalardan oluÅŸur. Ä°çmeler, zaman içerisinde o kadar tanınır ki, Malgaca yerine, bölge günümüzde olduÄŸu gibi Ä°çmeler adıyla anılır.

Sanat Tarihçisi Ferhan Erim’in deÄŸerli katkılarıyla…