Alsancak semtinde Şair Eşref Bulvarı ile Ali Çetinkaya Bulvarının kesiştiği köşede bulunan cami 1948-50 yılları arasında inşa edilmiştir. Hocazade Ahmet Ragıp Üzümcü Vakfı tarafından yaptırıldığından dolayı Hocazade Camii olarakta bilinir.
Alsancak Camii ve Hocazade Ragıp Üzümcü Camii olarak tanınan yapı, ismini bulunduğu semtten ve banisinden alır. Üzüm tüccarı Ahmed Ragıp Bey tarafından yaptırılan caminin mimarı, Fahri Nişli'dir.
Ekim 1948-Aralık 1950 tarihleri arasında inşa edilen yapıda, çok sayıda usta ve sanatçının çalıştığı bilinmektedir. İnşaatında Arnavut Şevki Kalfa ile Ragıp Kalfa'nın çalıştığı, yazılarının Hattat Hacı Hilmi Efendi tarafından yazıldığı, bezemelerinin ise Stephen Efendi'ye ait olduğu belirtilmektedir. 2002 yılında yapının bakım ve onarımı ile çevre düzenlemesi yapılmıştır.
Yapı tek kubbeyle örtülmüş kare planlı bir hartın ile kuzeyindeki iki katlı son cemaat yeri ve batı cephesine bitişik minareden oluşmaktadır. Örtü sistemi metal levhalarla kaplanmış yapıda, inşa malzemesi olarak düzgün kesme taş kullanılmıştır. Cephelerde alt sıra pencereleri düşey dikdörtgen biçimli diğerleri ise sivri kemerlidir. Sivri kemerler kırmızı ve beyaz renkli taşlardan örülmüştür.
Batı cephesindeki minarenin kare planlı kaidesi, son cemaat yeri saçağına kadar yükselir. Kaideden silindirik gövdeye geçiş, üçgenlerden oluşan pabuç kısmıyla sağlanmıştır. Daha küçük taşlarla yapılmış gövde çift şerefelidir. Petek kısmı konik külahla kapatılmıştır.
Son cemaat yerine, üzerinde kitabe bulunan kuzeydeki basık Izemerli mermer kapıdan girilir. İki katlı son cemaat yerinin alt katı yan yana aynalı üç tonozla örtülmüştür. Son cemaat yerinin ikinci katı, doğrudan harime açılan kadınlar mahfili olarak işlevlendirilmiştir. Bu katta da alt kattaki örtü sistemi tekrarlanmıştır.
Dikdörtgen çerçeveli mermer bir kapıdan ulaşılan harim, pandantif geçişli tek kubbeyle örtülmüştür. Dikörtgen biçimli alt sıra pencerelerinin yaklaşık ortasına kadar yükselen duvar yüzeyleri, firuze renkli kare çini plakalarla kaplanmıştır. Bu pencerelerin etrafları ise dikdörtgen formlu firuze ve beyaz renkli çinilerle çevrelenmiştir.
Dikdörtgen bir çerçeve içine alınmış mihrap, yağlıboya ile boyanmıştır. Mukarnas kavsaralı mihrap nişinin iki yanında birer sütunçe, köşeliklerinde ise birer kabara yer alır. Minber ve vaaz kürsüsü mermerdendir. Sivri kemerli pencereler bitkisel desenli renkli vitraylarla süslenmiştir. Yapıda yoğun kalem işi süslemelere yer verilmiştir. Mihrap, minberde görülen bezemeler ile kalemişi süslemeler, Osmanlı bezeme sanatına öykünen örnekler olarak dikkati çeker.
Kitabelerin Türkçe açıklamaları: Mustafa Gürelli
KAYNAK: DiNSEL YAPILAR MÄ°MARÄ°SÄ° I: Cami ve Mescidler (Yazar: Ä°nci KUYULU ERSOY )
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
ALSANCAK HOCAZADE CAMÄ°Ä°-KONAK MERKEZ FotoÄŸraf Galerisi
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
