Bayraklı ilçesi, Turan mahallesinde, şimdinin Ege Deniz Bölge Komutanlığı’na ait askeri alanın yamaçlarına, yerli Rum halk açısından kutsal bir değeri bulunan ayazması, bir öğretmen ve iki sınıflı okulu ile birlikte Aya Triada Manastırı’nın yapılıp 29 Ağustos 1898 tarihinde hizmete açılmıştır.
Manastırın yapımından sonra mahalle daha da geliştiği, İzmir’de, Karşıyaka’da, Bayraklı’da ve çevre köylerde oturan yerli Rumların yılın belirli günlerindeki dini bayramlarda buraya geldiği, sözü çokça edilen uçurtma şenliğine katıldıkları, böylelikle Triada’nın daha (Triadha) arasındaki toplumsal ilişkilerin arttığı söylenebilir.
Bugün Ege Deniz Ordu Komutanlığının bulunduğu, Turan’daki geniş saha yıllar önce İtalyan Bill Stano ve ailesinin çiftliği idi. Demiryolunun geçmediği 19. yüzyılın başlarında çiftlik deniz kıyısından Alurca Köyüne dek uzanıyor, toprak verimli olduğundan bol mahsul alınıyordu.
Yanında küçük bir Ortodoks Kilisesi (Aya Triada) vardı. Bayraklı’da büyük Aya Triada Kilisesi’nde yapılan törenlerin devamı burada tekrarlanıyor, ayrıca gece sandallarla denize açılıyorlar, renkli paskalya yumurtalarının kabuklarını verimli olsun diye toprağa gömüyorlardı.
Stano ailesinin uzun yıllarını geçirdiği ev ve çiftlik, 1939 yılından hemen önce askeri barınak kurma gerekçesiyle az bir bedelle askeriye tarafından satın alınmış olup, bugün Ege Deniz Ordu Komutanlığı’nın askeri sahasında bulunmaktadır.
KAYNAK: Adil Akçamlı, Uygarlığın Antı Bayraklı, Mayıs 2000 / Ali Rıza Avcan