Tarihi Mekanlar Kişisel Ansiklopedi Erol ŞAŞMAZ
  İZMİRİN ÖZEL MEKANLARI
  İZMİRİN MEDRESELERİ
      MERKEZ MEDRESELERİ
      URLA MEDRESELERİ
      BAYINDIR MEDRESELERİ
      ÖDEMİŞ MEDRESELERİ
      SEFERİHİSAR MEDRESELERİ
      TİRE MEDRESELERİ
  İZMİRİN LEVANTEN EVLERİ
  İZMİRİN ÖREN YERLERİ
  İZMİRİN MÜZELERİ
  İZMİRİN ENDÜSTRİ MİRASI
  İZMİRİN İLÇELERİ
  İZMİRİN CAMİLERİ
  İZMİRİN KİLİSELERİ
  İZMİRİN ANITLARI
  İZMİRİN ŞEHİTLİKLERİ
  İZMİRİN HANLARI
  İZMİRİN HAMAMLARI
  İZMİRİN KAPLICALARI
  İZMİRİN ÇEŞMELERİ
  İZMİRİN SU KEMERLERİ
  İZMİRİN KÖPRÜLERİ
  İZMİRİN KALELERİ
  İZMİRİN TÜRBELERİ
  TARİH VE KÜLTÜR TURİZMİ

Mail listemize abone
olun, güncel
yayınlarımızdan
haberdar olun!

Bunun için,
Lütfen mail adresinizi girin.
  Ana Sayfa   |  İletişim   
Merdivenli Medrese – Pazaryeri -(Konak Merkez)

İzmir’in kültür tarihinde ikinci bir örneği olmayan ve günümüze ulaşan Konak İlçesi’nin Pazaryeri semtinde bulunan ve XVII. yüzyılın sonlarına kadar varlığını koruduğu bilinen ’’Merdivenli Medrese’’ üzerine akademik bir yaklaşımla araştırma gerçekleştirirler ve rapor haline getirirler.

Günümüzde metruk durumda olan ve kaderine terk edilen bu eğitim kurumu; hazire, türbe ve okuma odalarından oluşan mimari bir kuruluşun parçası durumundadır. Sit alanında yer almasına rağmen varlığı hafızalardan silinen kent gündemine çıkarılmasını sağlamak, korunması için gerekli tedbirleri aldırmak amaçlanır.

Ayrıca çalışmada, medreseye yeni işlevler verilerek kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulur. Tarihi yapının tanınması için sosyal medya hesabı açılır, yazılı basınla iletişime geçilir ve tarihi yapılara yönelik anket çalışmaları gerçekleştirilir.

Mahallede gizemini sürdüren hakkında bilgi sahibi olamadığımız, İzmir tarihine damgasını vurmuş başka yapılar var. Prof. Dr. Münir Aktepe “İzmir Yazıları Camiler, Hanlar, Medreseler ve Sebiller” kitabında Merdivenli Medrese’den bahseder. 1548 ada, 3 parselde bulunan ve mülkiyeti özel şahsa ait olan taşınmaz içersinde olduğu tahmin edilen medresenin yeri, yapılacak araştırma ile ortaya çıkarılacak. Neden Merdivenli Medrese denildiğini, medreseden günümüze kalanları, korumamız gerekmektedir.

İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün medrese alanın tamamını kamulaştırılmasına karar vermesi önemli bir gelişme. İlgililere yaklaşım ve gayretleri nedeniyle teşekkür ediyorum. Medrese, İplikçi İsmail Dede Türbesi ve haziresiyle ilgili kurtarma projesinin hayata geçirilmesi kent adına sevindirici. Yıllardır söylüyorum; kültür varlıklarının korunmasında bütün kurumların ortak çalışmaları gerekiyor…

Tarihten silinmiş Müftü Hamamı, Taslı Çeşme’de yıkılan konağın bahçesindeki diğer hamam, yine mahalle içersinde karşımıza çıkan eski duvar çeşmelerini, bayram yerini, Altınordu Spor Kulübü’nü, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin restore edip tasarım atölyesi olarak kullandığı binayı ve diğerlerini görmek için mahalleye gelmeniz gerekiyor.
İzmir’in zengin bir medrese kültürüne sahip olduğunu vakıf kayıtlarından, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde verdiği bilgilerden öğreniyoruz. Evliya Çelebi, İzmir’de 40 medrese bulunduğunu, her cami hareminde ve etrafında medrese hücrelerinde talebelerin ders yaptığını anlatıp “Zira bu şehrin uleması ve talebesi çoktur” diye tarihe kayıt düşer.
Emir Sultan Haziresi, Şeyh ve Pazaryeri camilerinin yakınında olan medresenin avlusu etrafında sıralanan yapıların, dönemin mimari özelliklerini taşıdığını görürsünüz. Daha önce, medreselerin kurucularının adı ile anıldığını, Merdivenli Medrese’nin müderris ‘İzmir-i İsmail Efendi’ adıyla kayıtlara geçen medrese olabileceğini, haziresinde diğer müderrislerin mezarlarının bulunduğunu, şevli bir arazide inşa edilen medreseye merdivenle ulaşıldığı için mahalli olarak Merdivenli Medrese olarak adlandırıldığını yazmış, Merdivenli Medrese’nin duvarında bulunan Köprülü Fazıl Ahmet Paşa vakfiyesinde adı geçen çeşmenin bilgilerini açıklamıştım...

Kente kazandırılmalı

945-956 sokaklarla çevrili 572.75 metrekare alanı kapsayan medrese avlusunun etrafında sıralanan çeşme, hazire, türbe, okuma odaları ve diğer yapıların korunması, her gün biraz daha zorlaşıyor. Önceki yıllarda İzmir-i İsmail Efendi’nin türbesi, defineciler tarafından kazılıp tahrip edilmişti. Merdivenli Medrese, İzmir Büyükşehir Belediyesi veya diğer ilgili kurumlar tarafından kamulaştırılırsa Emir Sultan Haziresi gibi önem kazanır, eski Türk mahallesinde İzmir’de ziyaret edilebilecek tek medrese özelliğini de korumuş olur.

Yıllardır gizli kalmış, farklı işlerde kullanılmış ikinci bir örneği olmayan tarihi medresenin İzmir’e yeniden kazandırılacağı umudu içindeyim. Yazımı, Prof. Dr. Münir Aktepe’nin ‘İzmir Yazıları’ kitabından bir alıntıyla bitiriyorum. ”İzmir, çok eski devirlerden itibaren bir ticaret şehri olduğu kadar bir ilim şehriydi. Roma İmparatoru Hadriyanus zamanında gerek Ege adalarından gerek İzmir’e civar şehirlerden gelen birçok genç, İzmir okullarında çeşitli derecede tahsil gördüğü için bu şehre ‘alimler ormanı’ adı verilmişti.” Alimler ormanı İzmir’den, Osmanzade Yokuşu’nda kurtarılmayı bekleyen tarihi medreseden selamlar.

Kaynak: Kent Gözlemcisi “ Orhan Beşikçi “
Merdivenli Medrese – Pazaryeri -(Konak Merkez) Fotoğraf Galerisi