1900 yılında Selanik’te doğan Yahya Kerim Onart (Ö.1973), Sorbonne Üniversitesi’nde kimya okumuş ve aynı üniversitede makine mühendisliği bölümünde yüksek lisans yapmıştır.
Mübadele sonrası yerleştiği Bayındır’da, Ege Bölgesi’ndeki ilk 16 sanayi kuruluşundan birini kuran Yahya Kerim Onart, Türkiye’de sanayinin öncülerindendir. Yahya Kerim Onart ayrıca Ege Bölgesi’nde en fazla zeytin ağacına sahip ilçe olan Bayındır’da zeytinciliğin gelişmesi için büyük çaba harcamış; zeytincilik üzerine bir de kitap yazmıştır.
Bayındır’da Atatürk Caddesi üzerinde bulunan fabrikası zeytin, zeytinyağı, çırçır, buz üretimi, sabun üretimi yapılan; dökümhanesi ve yağ rafinerisi bulunan bir sanayi tesisiydi. Fabrika Bayındır tren istasyonuna 200-300 metre mesafede Bayındır’ın ana eksenini oluşturan cadde üzerine kurulmuştur. Cadde üzerindeki ana kapıdan girildiğinde, girişin hemen yanında kuzey yönünde bir idari bina, girişin karşısında kuzey-güney ekseninde uzanan üretimlerin yapıldığı bina ve idari binanın kuzeyinde bir depo bulunmaktadır. Bu depoda personel odaları da bulunur. Fabrikanın etrafı taş duvar ile çevrilidir ve avlusunda zeytinler için havuzlar vardır. Yahya Kerim Onart’ın vefatından sonra kapanan fabrika o günden bu yana çeşitli amaçlarla depo olarak kullanılsa da bakımsız kaldığı için harap durumdadır.
Fabrikanın idari binası günümüzde II. Grup tescilli yapı olarak koruma altındadır. Tek katlı, tuğla malzeme ile yığma olarak; dört basamakla çıkılan su basman seviyesinin üzerinde inşa edilmiştir ve kareye yakın plana sahiptir.
Günümüzde çatısı yok olmuştur. Güneydoğu kısmı daire formunda tasarlanmış olup, bu kısmın üzerinde yaklaşık 1 m uzunluğunda betonarme esaslı saçak vardır. Dört cephesinde de geniş açıklıklı pencere boşlukları bulunmakta ancak kasa ve kanatları günümüze ulaşmadığından malzemesi bilinmemektedir. Pencere çevreleri beton söve ile çevrilidir. Yapı yalın formu ile Türkiye’deki modern mimari hareketinin erken örneklerindendir.
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
