Evliyazâde İbrahim Efendi Şadırvanı – KEMERALTI –KONAK MERKEZ
Evliyazâde İbrahim Efendi Şadırvanı 1876/1877
Hasanhoca Mahallesi’nde 337 ada 184 parseldeki Hisar Camii ile 902. Sokak arasında bulunan alan içinde, 361 ada 1 parseldeki şadırvan 11,50 m² tapu alanına sahiptir.
Mermer bloklardan, sekiz köşeli olarak inşa edilmiş şadırvanın üst örtüsü bulunmamaktadır. Şadırvanın haznesi su doludur. Şadırvanda yedi akan çeşme vardır. Bir çeşmenin musluğu olmadığından körlenmiş durumdadır. Yine sekiz oturma yeri olan şadırvan, bölge esnafı ve vatandaşlar tarafından kullanılmaktadır. Şadırvanın yedi yüzünde herhangi bir işleme yoktur. Hisar Camii’ne bakan tarafındaki yüzünde kitabesi bulunmaktadır.
“An asl Ahmed Sa‘id vakfından iken nâgehân /
Hedm olunmuşdu bu şadırvan-ı bî-mislü adil /
Sâhibü’l-hayrât Evliyazâde garîki’r-rahmetin /
Oğlu İbrahim Efendi’nin hüdavend-i celîl/
Kabrini itsün fezâ-yı ravza-i huldin /
Rûhuneyyirin feyz-i kevser ecr-i cezil /
Bâvasiyyet hayra tahsil itdiği nakdîneden /
Oldı inşâya bu tarz-ı evvelde karındaşı dil /
Bir düşer âlemde Nuri böyle bir târih-i tâm /
Akdı şadırvan-ı ra‘nâdan bu mâ-i selsebil /
Hurrire Mehmed Fahri / 1293.”
Şadırvan, Evliyazâde İbrahim Efendi tarafından 1293 (1876-1877) yılında yaptırılmıştır.
Not: Mustafa Üzel, Ünal Şenel’in Türk Kültür ve Sanat Derneği Dergisi’nde Nurî Dede’nin oğlu Hayreddin İndelen’le yaptığı röportajdan İzmir Mevlevîhanesi Şeyhi Nurî Dede’nin bir tarih manzumesinin Hisarönü’ndeki bir şadırvanda yazılı olduğunu öğrenmiş ve bu kitabenin peşine düşmüştür.
Bakırcı Hacı Mahmud Şadırvanı’ndan daha evvel yapılmış olan Evliyazâde İbrahim Efendi Şadırvanı için, Mustafa Üzel’in yazmış olduğu İzmir Mevlevihanesi kitabının Mevlevihâneden Kalan Tek Hatıra:
Sırrını 150 Yıl Saklayan Kitâbe başlığında “Güzel bir hatla nakşedilmiş yazıda ‘Bir düşer âlemde Nûrî böyle bir tarihi tam’ yazıyordu. Bu tipik bir Osmanlı usulü tarih düşürme notu idi. Fotoğraflarını gönderdiğimiz konunun uzmanı olan birkaç dostumuz da aynı düşüncede olduklarını bildirdiler. Fakat bu bilgi yeterli bir kanıt değildi. Bu tip tarih düşürmelerde olması gereken ve ebced hesabıyla konulan bir çeşit şifrelemenin bulunması gerekiyordu. Daha önceki tecrübelerimizden hareketle şifrenin ‘Nûrî’ adının geçtiği satırda ya da bir sonraki, yani en son satırda olması gerektiğini biliyordum. ...
Şadırvanın tamir kitâbesinin tarih düşürmesinin, bizzat Şeyh Nûreddîn Dede Efendi tarafından yapıldığı böylece kanıtlanmış oldu. Bu kanıt aynı zamanda şadırvanın tamir yılını vermektedir. Bu güzel mısraları da Mehmed Fikri (bizim okumamızda Fahri olarak geçmektedir.)
Efendi gayet güzel hatla nakşetmiştir...” şeklinde bilgi verilmektedir. Mustafa Üzel’in açıklaması da göstermektedir ki bu kitabe, İzmir Mevlevihanesi Şeyhi Nureddin Dede Efendi tarafından yazılmıştır.
Şadırvanın tarihî öneminin yanı sıra manevi öneminin de göstergesi olan bu kitabe, mühim ve korunması gereken senetlerimizdendir.
KAYNAK: İZMİR’İN ÇEŞME VE SEBİLLERİ ( FATİH DALGALI)
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
Evliyazâde İbrahim Efendi Şadırvanı – KEMERALTI –KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
