|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
NECATİ CUMALI EVİ –URLA
‘’Beni en sevdiğin halimle hatırla’’ diyen ünlü yazar, romancı, oyun yazarı, şair Necati Cumalı Urlalı olmakla her zaman övünürdü. Urla’da uzun yıllar yaşadığı ev, Urla belediyesi ve Kültür Bakanlığının katkılarıyla aslına uygun olarak restore edilip Urla Belediyesi'nin katkılarıyla düzenlenen bir törenle 2004 yılında ziyarete açıldı.
Urla’da kendi adının verildiği sokakta bulunan anı evi geniş bir bahçenin içerisinde. Kapıdan ziyaretçileri karşılayıp evi gezmenize yardımcı olan görevliden, Necati Cumalı’nın yaşantısı ve eserleri hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz. Ev restore edildikten sonra Necati Cumalı’ya ait özel eşyalar İstanbul’da bulunan eşi tarafından gönderilerek buranın dekorunda kullanılmış.
Giriş katında bulunan kütüphane odası ünlü yazarın kendi kitaplarından ve bağış yapmak isteyenlerin verdiği kitaplardan oluşmuş. Halka açık olan bu kütüphaneden isteyen herkez faydalanabilir. Ödünç kitap alabildiğiniz gibi kitaplıkta bulunan masa ve koltuklardan faydalanarak istediğiniz kitapları burada okuyabilirsiniz.
Yazarın eserlerini yazmakta kullandığı daktilosu, masası ve masanın üstündeki aksesuarları aynen korunmuş. Camlı bir dolap içerisinde sevdiği kıyafetleri ve özel eşyaları bulunuyor. Basılmış tüm kitapları ayrı bir vitrin içerinde sergilenmekte. Yazarın özel bir merakı da havan koleksiyonuydu. Gittiği yerlerde bulduğu ufak havanları toplayıp özenle saklarmış. Bu ilginç koleksiyonun tamamı ev içerisinde özel bir dolapta sergileniyor. Evin tamamını dolaştıktan sonra size yardımcı olan görevli Urla Belediyesinin katkılarıyla hazırlanan ve Selçuk Tunalı’nın derlediği ‘’Necati Cumalı Kitabı ‘’hediye ediyor. Bunun içerisinde yazarımızın yaşam öyküsü ,belli başlı tüm roman ve tiyatro eserlerinin özeti,sevenlerinin kaleme aldığı anı yazıları başlıca bölümlerini oluşturuyor. Ayrıca her yıl yapılan Necati Cumalı’yı anma törenlerinden alınmış fotoğraflarada yer verilmiş.
Herşey çok güzel hazırlanmış. Aslına uygun dekorasyon, görevli yardımıyla evi gezmek, yazar hakkında bilgi verilmesi vede çıkışta kitap…Bol kitaplı bir kütüphane…Necati Cumalı’yı sevenlerin mutlaka ziyaret etmesi gereken bir ev..
Urla’yı çok seven yazarımızın ünlü Urla şiiriyle yazımı bitirmek istiyorum
URLA
Diyelim bir masa önümde
Elimde bardak
Oturmuş içiyorum
Bardakmı Urlamı unuttuğum
Bardağı masaya
Tak!
Vurdum mu vurdum
Masaya dönüyorum
Urla uzak,uzak,uzak
Diyelim oturmuş yazıyorum
Birden düşüyor kalem
Bir görüntü ak kağıtlarda
Ev ev, sokak sokak
Yine Urla oluyor konum
Bir ağız mızıkam var
Üflüyorum
Re mi fa sol la
Bir es giriyor araya
-Ya Urla
Bardak değil o baylar
Tak!
Masaya vurduğum
Hak arıyorum
Düpedüz hak!
Bütün mahpus kasabalar
Küçük ölü kentler
Soyulan tarla tarla
Onlardan birisidir Urla!
Yavaş yavaş sarhoş oluyorum
Necati CUMALI
Yaşamı
13 Ocak 1921 tarihinde Yunanistan sınırları içinde bulunan o dönemin Rumeli Vilayet-i Celilesine (Manastır'a) bağlı ve Cuma beyleriyle meşhur olan Cuma kazasında doğdu. Altı çocuklu ailenin en büyük evladı idi.
Ailesi 1923 Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi kapsamında Türkiye'ye göç ederek İzmir'in Urla ilçesine yerleşti.
Ortaöğrenimini 1938’de İzmir Atatürk Lisesi'nde tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. İlk şiiri, 1939'da Urla Halkevi Dergisi olan "Ocak"'ta "A. N. Acar" ismiyle yayımlandı. Sanatsal değere sahip ilk şiiri ise 1940'ta Varlık dergisinde "Netice" ismiyle yayımlandı. Orhan Veli, Oktay Rıfat, Cahit Sıtkı, Nurullah Ataç gibi önemli edebiyatçılarla tanıştı ve onların etkisiyle şiirine yön verdi. Çocukluğundan başlayarak hayatında yer alan olayları şiirlerinde konu edindi. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde (1941) tamamladı.
Ankara'da Toprak Mahsulleri Ofisi'nde (1941-1942) çalıştıktan sonra askerlik görevi nedeniyle Ezine'ye gitti. İlk kitabı "Kızılçullu Yolu" 1943'te yayımlandı. Askerlikten döndüğü 1945 yılında Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nde çalışmaya başladı. Askerliği sırasında yazdığı şiirleri aynı yıl “Harbe Gidenin Şarkıları” adıyla yayımladı. 1945'ten itibaren Ulus gazetesi sanat sayfası, Varlık, Ülkü, Ankara gibi dergilerde sürekli olarak şiirleri yayınlandı. Yayınlanan ilk hikâyesi, 1945 yılında Yücel dergisinin yayımladığı "Aysız Geceler" oldu. Ulus gazetesinde şiirlerin yanı sıra hikâye alanındaki ilk denemelerini yayımlamayı sürdürdü. Bir süre Ankara'da Cahit Sıtkı Tarancı ile aynı evi paylaştı. 1949 yılında sahnelenen "Boş Beşik" adlı oyunu ile dikkat çekti.
1949 yılında Ankara’daki görevinden ayrılarak İzmir’e gitti. 1957'ye kadar Urla ve İzmir'de avukatlık ve memurluk yaptı. “Güzel Aydınlık” (1951), “İmbatla Gelen” (1955), “Güneş Çizgisi” (1955) adlı şiir kitapları ve "Yalnız Kadın" adlı hikâye kitabı İzmir'de iken yayımlandı. 1955'ten sonra şiir, hikâye, roman çalışmalarını birlikte sürdürdü. Urla ve çevresine ait gözlemleri, avukatlık yıllarında karşılaştığı olaylar ve baktığı davalardan edindiği izlenimlere eserlerine şekil verdi. Özellikle Ege yöresindeki kasaba ve kırsal kesim insanlarının sorunlarının işledi. İlk hikâye kitabı “Yalnız Kadın”, 1955'te yayımlandı. 1956'da İzmir'de "Ara Tiyatro"'yu kurdu ve yöneticiliğini üstlendi. 1957'de “Değişik Gözle” kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazandı. O yıl avukatlığı bırakarak kendi imkanları ile Paris'e gitti.
1957-1959 yıllarında Türkiye'nin Paris Büyükelçiliği Basın Ataşeliği'nde çalıştı. Paris yılları "Aşk Duvarı" ve "Zorla İspanyol" gibi bazı oyunlarına ve kimi hikâyelerine kaynaklık etti.[1] 1959'da "hayatını edebiyat adamı olarak kazanma" kararıyla yurda döndü; İstanbul'a yerleşti. 1959 - 1963 yıllarında İstanbul Radyosu'nda redaktörlük yaptı. İlk romanı "Tütün Zamanı", 1959'da tefrika edildi. Avukatlık yıllarında edindiği gözlemlerine dayanan Susuz Yaz öyküsünü 1960 yılında yazdı. Üç perdelik bir oyun olarak tiyatroya da uyarladığı öykü, Metin Erksan tarafından filme çekilmiş (1963) ve 14. Uluslararası Berlin Film Festivali‘nde Altın Ayı’yı kazanarak (1964) Türk sinemasında çığır açmıştır.
1960 yılında hariciyeci Berin Teksoy ile evlenen sanatçı, 1963'ten sonra yaşamını roman ve oyun yazarlığı ile sürdürdü. Eşinin işi nedeniyle 1963-1965'te Tel Aviv ve Paris'te bulundu. Necati Cumalı'nın yazdığı bazı yazılar nedeniyle 1966'da eşi Berin Hanım görevinden alınınca İstanbul'a yerleştiler. 1967'den itibaren Makedonya, ABD, Sovyetler Birliği, Bulgaristan, İran, Yunanistan, Almanya, Çekoslovakya, Finlandiya'ya yurt dışı geziler yaptı. Bu geziler eserlerinin oluşmasında etkili oldu.
“Makedonya 1900” ile 1970 yılında ikinci kez Sait Faik Hikâye Armağanı'nı, “Yağmurlu Deniz” adlı kitabıyla Türk Dil Kurumu 1969 Şiir Ödülü'nü, “Dün Neredeydiniz” adlı oyunuyla Kültür Bakanlığı 1981 Tiyatro Ödülü'nü, “Tufandan Önce” kitabıyla 1984 Yeditepe Şiir Armağanı’nı, “Viran Dağlar” romanı ile 1995 Orhan Kemal Roman Armağanı, Yunus Nadi Roman Ödülü ve Ömer Asım Aksoy Ödülü'nü kazandı. Türk tiyatrosuna katkılarından dolayı kendisine 2000 yılında Tiyatro Yazarlar Derneği tarafından “Onur Ödülü” verildi.
10 Ocak 2001 tarihinde yakalandığı karaciğer kanserinden kurtulamayarak İstanbul'da hayata veda etti. Cenazesi, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
Ölümünden sonra 2001 yılı “Şiir Büyük Ödülü”’ne değer bulundu ve ödülü eşi Berin Cumalı'ya sunuldu. Urla'da çocukluğunu geçirdiği ve "Anı ve Kültür Evi" olarak ziyarete açılmış;
İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde Vişnezade Şairler Parkı'na heykeli dikilmiştir.
Urla'da her yıl 10 Ocak'ta anılmaktadır.
Eserleri
Öykü
1954: Yalnız Kadın
1956: Değişik Gözle
1962: Susuz Yaz
1969: Ay Büyürken Uyuyamam
1976: Makedonya 1900 (1978'de Dilâ Hanım adıyla yeniden yayımlandı)(Filme alındı)
1976: Kente İnen Kaplanlar
1979: Revizyonist
1979: Yakup'un Koyunları
1991: Aylı Bıçak ("Uzun Bir Gece" adıyla ikinci basım 1991)
Roman
1959: Tütün Zamanı (roman) (1971'de "Zeliş" adıyla yeniden basıldı)
1973: Yağmurlar ve Topraklar
1974: Acı Tütün
1975: Aşk da Gezer
1990: Uç Minik Serçem
1994: Viran Dağlar
Oyun
1949: Boş Beşik
1959: Mine
1962: Nalınlar
1963: Derya Gülü
xxxx: Yaralı Geyik
1969: Oyunlar 1: Boş Beşik, Ezik Otlar, Vur Emri
1969: Oyunlar 1: Susuz Yaz, Tehlikeli Güvercin, Yeni Çıkan Şarkılar Ya da Juliette
1969: Oyunlar 3: Nalınlar, Masalar, Kaynana Ciğeri
1969: Oyunlar 4: Derya Gülü, Aşk Duvarı, Zorla İspanyol
1973: Oyunlar 5: Gömü, Bakanı Bekliyoruz, Kristof Kolomb'un Yumurtası
1977: Oyunlar 6: Mine, Yürüyen Geceyi Dinle, İş Karar Vermekte
1981: Yaralı Geyik
1983: Dün Neredeydiniz
1990: Vatan Diye Diye
1992: Devetabanı
Şiir
Ay Güneş
Aşklar ve Yalnızlıklar, Toplu Şiirleri I
Başaklar Gebe
Bozkırda Bir Atlı
Bütün Şiirleri
Ceylan Ağıdı
Denizin Yükselişi
Güneş Çizgisi
Güzel Aydınlık
Harbe Gidenin Şarkıları
İmbatla Gelen
Kısmeti Kapalı Gençlik, Toplu Şiirleri II
Kızılçullu Yolu
Mayıs Ayı Notları
Yarasın Beyler
Yağmurlu Deniz
Hatıra
1978: Yeşil Bir At Sırtında
Senaryo
1990: Bağımsızlı ya da Ölüm
Deneme
1971: Niçin Aşk
1976: Senin İçin Ey Demokrasi
1982: Etiler Mektubu
1989: Niçin Af?
1998: Şiddet Ruhu
1995: Ulus Olmak (Atatürk Denemeleri)
İnceleme
1956: Muzaffer Tayyip Uslu, Şiirleri, Yazıları ve Kendisi için Yazılanlar
1986: Guillaume Apollinaire, Yaşamıi Sanatı ve Şiirleri
Ödülleri
1957: Sait Faik Hikâye Armağanı (Değişik Gözle adlı kitabıyla)
1969: Türk Dili Kurumu Şiir Ödülü (Yağmurlu Deniz adlı kitabıyla)
1970: Sait Faik Hikâye Armağanı (Makedonya 1900 adlı kitabıyla)
1984: Yeditepe Şiir Ödülü (Bütün Şiirleri I ile)
1995: Yunus Nadi Ödülü (Viran Dağlar romanı ile)
1995: Orhan Kemal Ödülü (Viran Dağlar romanı ile)
1995: 1. Ömer Asım Aksoy Ödülü (Viran Dağlar romanı ile)
2000: Tiyatro Yazarlar Derneği Onur Ödülü (Türk tiyatrosuna katkılarından dolayı)
2001: P.E.N Yazarlar Derneği Şiir Büyük Ödülü
KAYNAK: ARKELOJİ GEZGİNLERİ / WİKİPEDİA
FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ |
| NECATİ CUMALI EVİ –URLA Fotoğraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|