Konak Mahallesinde yer alan, geçmiş dönemlerde Niflizade ve Bıyıklıoğlu Camii olarak da anılan Şadırvanaltı Camii’nin 892 sokağa açılan ve üst kata ulaşımı sağlayan merdivenin yan yüzüne yerleştirilmiştir. Çeşmeden günümüze sadece mermer malzeme kullanılarak yapılmış süslemek ayna taşı ulaşabilmiştir. Bugün kullanılmamaktadır.
Mimari Özellikleri
Merdiven sahanlığını örten duvarın sokağa bakan kesimine yerleştirilmiş ayna taşı dikkati çekmektedir. Mermer malzeme kullanılarak yapılan ayna taşı dikine dikdörtgen şekilli olup mevcut zemin seviyesinden yaklaşık 0.60 m. yüksekliktedir. Ayna taşının ortaya yakın kesiminde lüle deliği bulunmaktadır ancak yalak taşma ait hiç iz yoktur.
Süsleme Özellikleri
Şadııvanaltı Camii Çeşmesi Kabartma tekniğinde yapılmış süslemelere sahip ayna taşının etrafını ince bir şerit çevrelemektedir. Yine ince bir şerit, panoyu altlı üstlü iki bölüme ayırmaktadır. Daha dar olan üstteki bölümde yatay bir manzara, alttaki daha geniş panoda İse dikey bir süslemeye yer verilmiştir.
Üstteki yatay dikdörtgen şekilli panonun orta kesiminde oldukça görkemli tek kubbeli, iki minareli, dört şerefeli bir cami tasviri mevcuttur. Bunun sağında tek kubbeli, tek minareli, iki şerefeli ve üç birimli son cemaat yeri olan bir cami ile solunda yine aynı özelliklere sahip ancak üst örtü şekli tam olarak seçilemeyen bir adet cami daha olmak üzere, toplam üç adet cami tasviri görülmektedir.
Minarelerin arasındaki sem motifleri ile sağlı sollu yerleştirilmiş camilerin arka kesimindeki ağaç motifleri dikkati çekmektedir. Alttaki dikine dikdörtgen şekilli pano, her iki yanda ikişer adet sütunçe motifleri ile sınırlandırılmıştır. Birer kaide üzerine oturan sütuncelerin üst kesimi bir başlıkla sona ermektedir.Ancak dıştaki sütunceler, içtekilere göre daha yüksektir. Profilli bir yuvarlak kemer, içteki sütunceler birbirine bağlamaktadır. Kemer köşelikleri meye ve çiçek
motifleriyle bezenmiştir. Kemerin alt kesimindeki C bölüm ise “S” ve “C” kıvrımlı bitkisel bezemelerle süslenmiştir. Bunları tepede bir istiridye motifi taçlandırmakta, alt kesimi ise altlı üstlü, ters yüz yerleştirilmiş stilize akantus yaprağı motifi ile sonlanmaktadır. Bunların orta kesiminde, yuvarlak bir silmenin çevrelediği lüle deliği mevcuttur. Çeşmenin yalak kesimine ait herhangi bir iz görülememektedir.
Korunma Durumu
Günümüze ulaşan çeşme aynası, oldukça iyi durumdadır. Ancak Kemeraltı Çarşısındaki seyyar satıcıların çeşmenin ayna taşını kapatacak şekilde önünde tezgâh kurmaları nedeniyle görülememektedir. Bu duruma engel olmalı ve yapılacak çevre düzeni ile fark edilebilir konuma getirilmelidir. Eski fotoğraflarından yararlanarak suyu akmayan çeşmeye yalak eklenip su bağlantısı da yapıldığı takdirde kullanıma açılabilir.
Tarihlendirme
Çeşmenin kitabesi mevcut değildir. Camiye ilişkin kitabe ve vakfiyelerde çeşmeden söz edilmemesi, bunun daha sonraki yıllarda İnşa edilmiş olabileceği akla getirmektedir. Süsleme özellikleri nedeniyle Dönertaş ve Gaffarzade Çeşmeleri ile benzer özellikler göstermesi nedeniyle çeşmeyi, 18. yüzyıl sonlan ile 19. yüzyıl başlarına tarihlendirmek mümkündür.
Kaynak: İzmir Kemeraltı bölgesindeki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri ( R. Eser Gültekin)
Fotoğraflar: E.Şaşmaz
Şadırvan Camii Çeşmesi –KEMERALTI –KONAK MERKEZ Fotoğraf Galerisi
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
