Çeşme; Pazaryeri Mahallesi’nde yıkılmış bir konutun kısmen ayakta kalabilmiş, 951 sokağa bakan bahçe duvarının köşeye yakın kesiminde inşa edilmiştir. Ancak çeşme, günümüzde harap bir vaziyettedir ve suyu da akmamaktadır.
Mimari Özellikleri
Çeşme günümüze ulaşabilmiş haliyle almaşık düzende inşa edilmiş bir bahçe duvarının köşeye yakın kesimindedir. Ayna bölümünde iki adet büyük boyutlu kaba yonu taş üst üste yerleştirilmiş ve etrafı almaşık duvar tekniği ile örülmüştür. Kalan izlerden, ayna taşının üst kesiminin basık kemer şeklinde sonlandığı anlaşılmaktadır.
Ayna taşının her iki yanma sağlı sollu yerleştirilmiş, duvar yüzeyinden dışarı doğru taşan mermer sütun kalıntıları dikkati çekmektedir. Bunlardan sol taraftaki oval kesitli bir sütuna aittir, diğeri ise tahrip edildiğinden küçük bir parça kalmıştır. Ayna taşının alt kesimimdeki izlerden üç eşit parçaya ayrıldığı; bunlardan ortadakinde lüle deliğinin varlığı nedeniyle yalak, iki yandakinin ise mevcut zemin seviyesinden yaklaşık 40 cm. yukarıda oluşu nedeniyle seki taşı olabileceğini akla getirmektedir.
Süsleme Özellikleri
Çeşme, şimdiki haliyle harap durumdadır. Bu haliyle süslemeye ilişkin herhangi bir unsur seçilememektedir. Ancak iki yanda yer alan Antik Döneme ait mermer sütun kalıntıları dikkati çekmektedir.
Korunma Durumu
Çeşmenin iki yanındaki mermer sütunlar ve aymanın üst kesimi bugün mevcut değildir. Su yapısının, hızlı bir şekilde harap duruma gelmesinin nedeni, toplumdaki define arama merakından kaynaklanmaktadır. Çeşme tamamen yok olmadan, eski fotoğraflarına göre projelendirilerek onarılmak ve kullanılır hale getirilerek bir dönemin simge eseri tekrar mahalleye kazandırılmalıdır.
Tarihlendirme
Fazıl Ahmet Paşanın sadrazamlığı sırasında (17. yüzyılın ikinci yarısında) İzmir'de Vezir Su Yolu ile birlikte birçok çeşme de inşa ettirdiği 17 Kasım 1898 ve 9 Ocak 1912 tarihli vakfiyelerden bilinmektedir. Muhtemelen bu su yapısı da, Vezir Su Yolundan gelen suyu kullanan ve o dönemde İnşa edilen çeşmelerden biri olmalıdır.
Kaynak: İzmir Kemeraltı bölgesindeki Osmanlı Dönemi Çeşmeleri ( R. Eser Gültekin)