MANİSA-AKHİSAR OTELİ –BASMANE- KONAK MERKEZ İLÇE
Yolları tarih boyunca göçle kesişen ya da buna mecbur bırakılan Yahudilerin İzmir’le buluştuğu mekânlardan biri Manisa-Akhisar Oteli.
Anafartalar Caddesi’nin, limon ağaçları ve kedilerden ayrı düşünülemeyen; beş asırlık Sefarad kültürünün izlerini taşıyan Kortejoların bugüne ulaşabilen emsali. 1492 ise, Roma’dan bu yana (Romantiot, Aşkenaz, Mustaribalar) Yahudi kültürüyle harmanlanan İzmir’in en büyük Yahudi nüfusuna ulaştığı tarih. İspanya’daki Yahudileri Hıristiyanlığı seçmedikleri gerekçesiyle göçe zorlayan engizisyon kararı bugün antisemitizmin önemli temsillerinden biri olarak gösteriliyor. Sefaradların bu topraklardaki kültür kalıntıları ve silinmeye yüz tutan Ladino dili, yaklaşık yüz bin Yahudiyi yerinden eden sürgünü hatırlatıyor. Tek göz odalarda Yahudi aileleri barındırmış, han görünümlü Kortejolar; bugün dahi göç, yoksulluk ve mekân arasında bağ kurabiliyor.
Birlikte yaşama kültürünün tarihi örnekleri Kortijo, Kortejo, Yahudihane ya da yerelde bilinen adıyla Yavuthaneler şimdilerde yıkılmış ya da dönüştürülmüş vaziyette. Kimisinin ise duvar taşları, yerlerine yapılan binalar sayesinde günümüze kadar ulaşabilmiş. Yine de, Manisa-Akhisar Oteli günü kurtarma derdine düşenlerin ayak izleriyle yaşıyor hâlâ.
Kortejonun yıkılan cephesi, Salih ve Nejat Acar’ın uğraşı sonucu eski haline uygun olarak yenilenmiş.
Pek çok Yahudi, Türkiye’den göç ettikten sonra -özellikle İsrail’in kurulduğu 1948 ve sonrasındaki birkaç yıl- Kortejoların yeni misafirleri, yoksul Türkiyeliler olmuş. Sonrasında Aile Evleri olarak anılmaya başlayan Kortejolar şu an İzmir Mutfağı’na mâl edilen pek çok yiyeceğin de öyküsünün yazıldığı yerler. -Sübye, -Boyoz…
İzmir’i çok kültürlü bir kent yapan Yahudilerin yaşadıkları mahalleler zamanla dönüştürülmüş. İzmir yangınının dumanında kalan pek çok kültür mirasıysa bugün atıl vaziyette. Peki, adı zamanla değişen Kortejolarda şimdi kimler yaşıyor?
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
