CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
|
|
|
|
| DUYURULAR |  |
|
|
|
|

|
|
|
|
|
|
|
|
NECÄ°P PAÅžA KÃœTÃœPHANESÄ° -TÄ°RE
NECÄ°P PAÅžA KÃœTÃœPHANESÄ° VE KATALOÄžU (TÄ°RE/Ä°ZMÄ°R)
Klasik Osmanlı mimari üslûbunda inşa edilen Tire Necip Paşa Kütüphanesi, II.Mahmut dönemi devlet adamlarından Necip Paşa (D: H.1200 / M.1785 – Ö: H.1266 / M.1850) tarafından yaptırılarak H.1242 – M. 1826 yılında hizmete açılmıştır. Köprülü Ailesi ile başlayan müstakil kütüphane örneklerindendir. Üzeri sekizgen kasnak üzerine oturtulmuş tek kubbe ile örtülüdür. Kare şeklinde tek bir mekana sahiptir. Ön tarafında bulunan revaklı kısım sonradan camekanla kapatılarak okuma yeri olarak düzenlenmiştir. Binanın zemini yerden yüksekte tutulmuştur. Böylece bölgenin rutubetli ortamından kitapların zarar görmesi önlenmiştir. Girişte yarım daireler şeklinde yedi basamak bulunmaktadır İç kısımda yer alan ahşap piramidal bölüm sonradan ilave edilmiştir.
Kütüphanenin 1996 yılında gördüğü tamir ve bakımın ardından 2015 yılında bina,temel kısmında görülen rutubetin giderilmesi amacıyla restorasyon kapsamına alınmış ve 2017 yılında restorasyonu tamamlanmıştır. Restorasyon sırasında kubbede ve pencere kenarlarında kalem işi süslemeler ve pencere aralarında kalan boşluklarda duvar üzerine Allah (C.C), Muhammed (S.A.V.) ve Hulefâ-i Râşidîn'in isimlerinin yazılmış fakat üzerlerinin önceki onarımlarda kapatılmış olduğu tespit edilerek bu kalem işleri orijinal şekline getirilmiştir.
Yapılan restorasyon çalışması sonrasında kütüphanede uluslararası standartlarına uygun iklimlendirme ve yangın söndürme sistemleri kurulmuştur. Alarm uyarı sistemi ve güvenlik kameraları yenilenerek kütüphane ve kitapların güvenliği sağlanmıştır.
İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü sorumluluğunda hizmetini sürdüren kütüphane, ülke genelinde bulunan benzer kuruluşlar arasında önemli bir yere sahiptir. Bünyesinde 12. yy. ortalarından 20. yy. başlarına kadar değişik dönemlerde yazılmış yüzlerce değerli yazma ve basımı 1725 yılına kadar uzanan değerli basma nadir eser bulunmaktadır. Bilimsel ve tarihi nitelikleri açısından olduğu kadar kitap sanatları açısından da ilgi çeken bu eserlerden araştırmacı ve akademisyenler yararlanabilmektedir.
KİTAP SAYISI VE ÖZELLİKLERİ :
Kütüphanede bulunan nadir eserler, belirlenen koleksiyon grupları halinde saklanmaktadır. Kütüphanenin vâkıfı Necip Paşa'nın vakfettiği eserler “Necippaşa Koleksiyonu" adıyla saklanmakta olup bu koleksiyonda kayıtlı toplam 671 nadir eser bulunmaktadır. Sonradan kütüphaneye bağışlanan eserlerin oluşturduğu “Diğer Vakıf Koleksiyonu" adıyla saklanan koleksiyonda kayıtlı toplam 1.482 nadir eser vardır. Ayrıca “Kuşadası Koleksiyonu" olarak kütüphanemizde bulunan nadir eser koleksiyonunda da toplam 565 nadir eser olmak üzere toplam 2.718 nadir yazma ve basma eser bulunmaktadır. Ayrıca kütüphane dermesinde Cumhuriyet döneminde basılan Türkçe ve Arapça kitaplar da bulunmaktadır.
Kütüphane koleksiyonunda; Fatih Sultan Mehmet tarafından istinsah ettirilen büyük İslam âlimi İbn Sina'nın "Kitâbüş-Şifâ"sı, Necippaşa tarafından istinsah ettirilen Piri Mehmed Sahib tarafından Osmanlıca'ya tercüme edilmiş olan İbn Haldun'un “Mukaddime"si, İbn Arabî'nin "Şecere-i Numaniye"si,yine İbn Sina'nın H.555 / M.1160 yılında istinsah edilen "İşârât"ı, Tire'de yetişen büyük İslam âlimi İbn Melek Hazretlerinin kendi el yazması "Şerh-i Menar"ı, Şeyh Bedreddin'in "Camiʻu'l-Fusuleyn"i, İbrahim Müteferrika tarafından basılan ilk matbu eserlerden Katip Çelebi'nin "Cihannüma"sı, Yazma Kur'an-ı Kerim'ler, tefsir, hadis, fıkıh, felsefe, mantık, tıp, astronomi, matematik, coğrafya, tarih ve edebiyat gibi pek çok ilim dalında yazılmış kayda değer önemli eserler bulunmaktadır.
ZİYARETÇİ PROFİLİ :
Kütüphane kurulduğu günden günümüze kadar gelinen süreçte Tire'nin eğitim ve kültür hayatına destek veren yegâne mekân olarak kullanılmıştır. Tire'de halk kütüphanesi ve belediye tarafından interaktif araştırma merkezi açılması sonrasında kütüphanemiz nadir eser kütüphanesi olarak hizmet vermeye başlamıştır. Bu nedenle ziyaretçi profili ortaöğrenim üstü araştırmacı ve akademisyenlerden oluşmaktadır.
Tarihî, kültürel ve sanatsal özelliği ile yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken kütüphanemizin yıllık ziyaretçi sayısı dört bin civarındadır. Bu sayının bir bölümü, kütüphaneyi ve içinde barındırdığı eserleri müze yönüyle görmek için gelenlerden, bir bölümü bilim, kültür ve sanat alanında araştırma yapan araştırmacılardan, diğer bölümü de günlük okuyuculardan oluşmaktadır.
ADRES :
Tire Necippaşa Kütüphanesi
Ä°bni Melek Cd. No: 20 Tire/Ä°ZMÄ°R
TELEFON / FAX : 0232 512 19 58
KÜTÜPHANE YETKİLİSİ : Ahmet KILIÇ
KAYNAK: VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ /KÜTÜPHANELER
FOTOÄžRAFLAR: EROL ÅžAÅžMAZ
Rivayet odur ki, 1826 yılında Tireye sürgün edilen ünlü tıp bilgini, tabib Şanizâde Atâullah Efendinin Tireye gelişini nezaret eden Paşa, Tirede uzun yıllar eğitim ve öğretim faaliyetiyle ülkeye hizmet eden tarihi İbni Melek Medresesi öğrencilerinin orada burada, ağaç gölgelerinde ders çalıştığını görür ve onların buna layık olmadıklarını düşünür. Cömert kişiliği, ve ilim severliği gereği bir kütüphane yaptırmaya karar verir. Hemen adamlarına gerekli talimatları verir; çok kısa bir zamanda kütüphaneyi yaptırarak hizmete açar.
Vakfiyede yer alan (Hâlâ Baruthâneler Nâzırı atûfetlü, refetlü Mehmed Necib Efendi İbn AbdülMûcib hazretleri..) ifadelerinden, kütüphanenin kurulduğu yıllarda baninin (Baruthane Nazırı ) olarak görev yaptığı anlaşılmaktadır. Sarayda bulunmanın avantajıyla pek çok değerli kitap elde etmiş ve bunları kütüphaneye bağışlamıştır. Gerek kitapların temininde, gerek kütüphanenin yapılışında hiçbir fedakarlıktan kaçınmamıştır. Ayrıca bu eserinin sonsuza dek yaşaması için geniş akarlar (gelir getirici mülkler) vakfederek bunların nasıl yönetileceğini açıklayan bir vakfiye düzenlemiştir. Burada kütüphaneye konan kitapların özelliklerinden, görevlilerin niteliklerine, sayım ve denetim yapacak heyetin seçimine, binanın bakım ve onarımı için yapılacak giderlere kadar her ayrıntı açık açık sıralanmıştır.
Kütüphanedeki önemli eserlerden bazıları, 1948 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından Genel Müdürlük Kütüphanesine alınmıştır. Bunlar birisi, 99/717 yılında Hasan elBasrînin yazdığı Kurân-Kerim den Mehmet bin İdris tarafından istinsah edilen Kurân-ı Kerimdir. 210x145 mm. Ebadında ve kûfî hatla yazılmıştır. Halen Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne bağlı İstanbul Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesinde teşhir edilmektedir. Diğerleri, ilk üç sayfasında fevkalade değerli katı` süsleme örnekleri bulunan 230x130 mm. ebadındaki Mehmed Selim Tahranî Dîvânı, Fahreddin Râzî'nin Mefâtîhu'l-Gayb adlı Tefsîr-i Kebîr'i, Tefsîr-i İsfehâni, Mecmua-i Zâifî, Bidâyetü'l-Mübtedî gibi kayda değer eserlerdir.
Kaynak: A. İhsan Yıldırım
FotoÄŸraflar: Erol ÅžaÅŸmaz |
| NECÄ°P PAÅžA KÃœTÃœPHANESÄ° -TÄ°RE FotoÄŸraf Galerisi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | |
|
