Tarihi Mekanlar Kişisel Ansiklopedi Erol ŞAŞMAZ
  İZMİRİN ÖZEL MEKANLARI
  İZMİRİN ENDÜSTRİ MİRASI
  İZMİRİN LEVANTEN EVLERİ
      KARŞIYAKA EVLERİ
      KONAK MERKEZ EVLERİ
      BAYRAKLI EVLERİ
      GAZİEMİR/SEYDİKÖY EVLERİ
      BERGAAMA EVLERİ
      BORNOVA EVLERİ
      BUCA EVLERİ
  İZMİRİN İLÇELERİ
  İZMİRİN CAMİLERİ
  İZMİRİN KİLİSELERİ
  İZMİRİN ANITLARI
  İZMİRİN ŞEHİTLİKLERİ
  İZMİRİN HANLARI
  İZMİRİN HAMAMLARI
  İZMİRİN KAPLICALARI
  İZMİRİN ÇEŞMELERİ
  İZMİRİN SU KEMERLERİ
  İZMİRİN KÖPRÜLERİ
  İZMİRİN KALELERİ
  İZMİRİN SAAT KULELERİ
  İZMİRİN TÜRBELERİ
  İZMİRİN MEDRESELERİ
  İZMİRİN KERVANSARAYI
  TARİH VE KÜLTÜR TURİZMİ

Mail listemize abone
olun, güncel
yayınlarımızdan
haberdar olun!

Bunun için,
Lütfen mail adresinizi girin.
  Ana Sayfa   |  İletişim   
KIZILAY MAHALLESİ LEVANTENLERİNDEN KALANLAR -BORNOVA

İzmir’in Bornova ilçesine bağlı olan Kızılay Mahallesi, tarihi kent merkezi dokusunun ve ilçe merkezini oluşturan Erzene ve Ergene mahallelerinin komşuluğunda konumlanmaktadır.

Bunun yanı sıra ilçenin en önemli rekreasyon alanlarından biri olan Aşık Veysel Rekreasyon Alanı’na, genç nüfusun etkin biçimde kullandığı Büyük Park ve Küçük Park’a, ilçeye kimliğini kazandıran Ege Üniversitesi’ne ve ilçenin idari ve yerel yönetim odakları olan Hükümet Konağı, Bornova Belediyesi ve Cumhuriyet Meydanı’na yürüme mesafesinde bulunmaktadır.

Kent içi su ekosistemlerinden biri olan Bornova Çayı (Kocaçay), Bornova ilçesinin yüksek kesimlerinde yer alan Çamiçi ve Kayadibi köylerinin arasında yer alan Homeros Vadisi’nden geçerek Bayraklı kıyısından körfeze dökülmektedir. Bornova Çayı, Bornova ilçe merkezine indiği noktadan itibaren önemli bir ulaşım aksı olan Yüzbaşı İbrahim Hakkı Caddesi’nin paralelinde ilerleyerek Kızılay Mahallesi ve Aşık Veysel Rekreasyon Alanı’nın sınırlarından geçmekte ardından Yamanlar Dağı’ndan gelen Laka Deresi ile birleşmekte ve Bayraklı’da Smyrna Antik Kenti’nin yanından geçerek İzmir Körfezi’ne ulaşmaktadır .

İlçe merkezine oldukça yakın bir alanda konumlanmalarına rağmen Kızılay Mahallesi ve Bornova Çayı’nın çeşitli sebeplerden dolayı hem kent ile hem de birbirleri ile ilişkisi oldukça kopuktur. Bornova Çayı mahalleyi yerleşim, yapı niteliği, topografya ve sosyal, kültürel, ekonomik dokusu bakımından merkezden koparırken kendisi de ne mahalle ne de ilçe merkezi ile etkileşim kuramamakta; kendi başına arada kalmış bir sınır olarak varlığını sürdürmektedir.

Bornova’nın ilk yerleşim yerlerinden biri olan Bizans köyünün Kızılay Mahallesi’ni kapsayan bölgede Bornova Çayı’nın kıyısında kurulmuş olabileceğine dair görüşlere farklı kaynaklarda rastlanmaktadır. .

Diğer yandan Bornova Çayı’nın güneyinde kalan bölge ise 19. yüzyılın ortalarından cumhuriyetin kuruluşuna kadar geçen süreçte bir Levanten yerleşimi olarak gelişim göstermiştir. Bu bölge zengin Levanten ailelerin geniş bahçeler içerisinde yer alan köşklerinden oluşmaktadır. Zamanla yapılaşmanın artışı ile Levanten yerleşim dokusu bozulsa da günümüzde bu köşklerin birçoğu varlığın sürdürmektedir.

Kızılay Mahallesi ve çevresi 19. Yüzyılın sonunda Levanten köşklerinde çalışanların ve köşklerin servis gereksinimlerini karşılayanların yoğun olarak bulunduğu bir bölgedir . Dolayısıyla özellikle 19. yüzyılın ilk yarısından itibaren Bornova Çayı’nın kuzeyinde ve güneyinde farklı ölçek, kullanıcı ve mekânsal niteliklere sahip yerleşim alanlarının gelişim gösterdiğini ve günümüzde bile bu ayrımın devam ettiğini söylemek mümkündür.




KAYNAK: Zeynep Dündar (Ar.Gr.Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü )

FOTOĞRAFLAR: EROL ŞAŞMAZ
KIZILAY MAHALLESİ LEVANTENLERİNDEN KALANLAR -BORNOVA Fotoğraf Galerisi