İzmir ili, Urla ilçesi, Yenice Mahallesi, Kapan sokakta bulunan cami Hacı Turan Cami ya da Unkapanı kısaca Kapan cami olarak ta bilinen sokakta no 24 de bulunur. 1554 yılında yapılmış olan cami zamanında ve onun bir ünitesi olduğu düşünülmektedir. Darül kurra olduğu da söylenmektedir.
Kare planlı tek kubbeli alaturka kiremitli . kirpi saçaklı. taş ile inşa edilmiş üç cephesi konutlarla çevrili bir yapıt olup halen konut olarak kullanılmaktadır.
Kapan Cami Sokağına bakan cephesi üzerinde yuvarlak tuğIa boşaltma kemerli . ahşap pervaz ve lentolu klasik geçme demir parmaklıklı iki pencere yer almaktadır. Sol pencere altında ahşap tek kanatlı demir parmaklı basit bir kapı bulunmaktadır.
Kapan Sıbyan mektebi kare prizma şekilli yapının üzeri sekizgen kasnağa oturan tek kubbe ile örtülüdür. Kubbe ve geçiş unsurlarını dıştan gizleyen kesimlerin çatıları Alaturka kiremitlerle kaplıdır. Kasnağın çevresini tuğladan 2 sıra kirpi saçak dolanmaktadır, kubbeye geçiş unsurlarının çatılarında da olması beklenen kirpi saçan bugün görülmeyişi üst örtü kaplamalarının elden geçirildiğini düşündürmektedir.
Kuzeydoğu köşesindeki geçiş unsurlarının çatısını kaplayan kiremitlerin yeni olması da bu kanıyı kuvvetlendirmektedir. Tuğladan kirpi saçağı olan her türlü Anadolu Türk yapısı incelendiğinde eğer kasnakta kirpi saçak varsa gövdede de mutlaka var olduğunu görüyoruz. Kuzey cephesinde dikkat çeken bir başka unsur da duvar örgüsünün pencerelerin Kemer başlangıç hizasından itibaren değişmesidir. Zeminden başlayıp pencere kemerlerine kadar olan bölgenin duvar örgüsü de daha düzenli yerleştirilmiş kesme taşlardandır.
Kemer başlangıcından yukarısına kesme taşların yanı sıra kaba yonu taş da kullanılmıştır. İki farklı İnşaat evresini kanıtlayan bu uygulamaya göre üst kesimin bilemediğimiz bir dönemde elden geçtiğini söylemek mümkündür. Bugün Kuzey cephesinin üst seviyesinde iki pencere açıklığı ve pencerelerden doğudaki ile aynı eksende yer alan bir giriş açıklığı olmak üzere üç açıklık bulunmaktadır. Pencerelerin kemerleri tuğladandır ve onarım görmüşlerdir. Gemi teknesi sivri Kemerli çökertmeler içine alınmış bu pencereler Demir parmaklıklarla ahşap çerçeve ve kanatlara sahiptir. Giriş açıklığının ilk inşaatla birlikte tasarlandığı şüphelidir. Çünkü açıklığın yeni pencerelerininkinden daha dardır ve yan kenarları briketlerle doldurulup sıvanmıştır.
Bugünkü yol seviyesinin mektebin yapıldığı dönemdekinden daha yüksekte olduğu gün önüne alındığında yapının zaten yüksek görünen cephelerinin daha da yükseleceği aşikardır. Kuzey cephesindeki pencerelerin kodları da bir alt sıra penceresi olmayacaklarını göstermektedir. Dolayısıyla yapının iki katlı olarak tasarlandığı akla gelmektedir. Ancak Yukarıdaki gerekçeleriyle anlatıldığı gibi yapının etrafını evler çevrelemektedir ve şahıs mülkiyetinde olduğundan içeri girilmemektedir.
Yörede Kapan Caminin Sibyan Mektebi olarak tanınan yapının birlikte inşa edilip edilmediğini kanıtlayacak bilgilerden yoksunuz. Birlikte yapıldıkları kabul edildiğinde şöyle bir tarihlendirme teklifinde bulunabiliriz ilk inşası 14. ile 15. yüzyıllara inen caminin Batı girişi üzerinde muhtemel doğu ve batıdaki mekanların ilave edildiğini bildiren 1553- 1554 tarihli bir Kitabe vardır.
Tüm duvarların olmasa da önemli bir kesiminin düzgünce işlenmiş kesme taş kaplamalara sahip olması mektebin caminin onarıldığı 16 yüzyıla tarihlendirmesine olanak verir.
CAM%C4%B0%C4%B0%202.jpg)
